भौगोलिक माहिती
पुरस्कार
प्रशासकीय तपशील
कृषी माहिती
शिक्षणाची परिस्थिती
पंचवार्षिक आराखडा
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५
माहितीचा अधिकार अधिनियम २००५
भौगोलिक माहिती
स्थान
पुणे शहराच्या पश्चिमेला, शहराच्या बाहेरील बाजूस
क्षेत्रफळ
११४१ हेक्टर (११.४१ चौ. किमी) – जनगणना २०११
लोकसंख्या
५,९४९ – जनगणना २०११
समुद्रसपाटीपासून उंची
६०० – ७०० मीटर (सह्याद्री पर्वत पायथा)
अक्षांश / रेखांश
१८.५०१२८४° उ., ७३.७५०१६१° पू.
पुरस्कार
निर्मल ग्राम पुरस्कार
सन २००९ – २०१०
तंटामुक्त गाव पुरस्कार
सन २०१० – २०११
आय.एस.ओ. मानांकन
एकाच वेळी दहा सरकारी कार्यालयांना
आय.एस.ओ. प्रमाणपत्र मिळवणारी
महाराष्ट्रातील एकमेव ग्रामपंचायत
पर्यावरण संतुलित समृद्ध ग्राम योजना
भुगांव ग्रामपंचायतीचा विशेष उपक्रम
प्रशासकीय तपशील
श्री. महादेव पंढरीनाथ चव्हाण
प्रशासक
मोबाईल : ९८xxxxxxxx
श्री. जे. एम. भोंग
ग्रामविकास अधिकारी
मोबाईल : ७७xxxxxxxx
कृषी माहिती
१) प्रमुख पिके
भूगाव परिसरात मुख्यतः **भात, नाचणी, भाजीपाला, ऊस, मोसंबी, नारळ, फुलांची लागवड** केली जाते.
परिसरात पाण्याचे मुबलक स्रोत असल्यामुळे **भात शेती** हे प्रमुख पीक आहे.
२) जमीन प्रकार
भूगावात **काळी माती, गाळाची जमीन आणि हलक्या मिश्र प्रकारची जमीन** आढळते.
भात लागवडीस अनुकूल **समतल जमीन** मोठ्या प्रमाणात आहे.
३) सिंचन साधने
सिंचनासाठी **तलाव, विहिरी, नाले, कालवे आणि पावसाच्या पाण्यावर आधारित शेती** मोठ्या प्रमाणावर आहे.
काही शेतकरी **ठिबक व तुषार सिंचन** वापरतात.
४) पशुपालन
भूगावात **गाई, म्हशी, शेळ्या, कुक्कुटपालन** यांचा समावेश असलेले पशुपालन मोठ्या प्रमाणात केले जाते.
दुग্ধव्यवसाय हा अनेक कुटुंबांचा मुख्य आधार आहे.
५) फळबाग व बागायती शेती
**मोसंबी, चिकू, पेरू, नारळ, आंबा तसेच फुलशेती (गुलाब, झेंडू)** यांची लागवड वाढत आहे.
काही शेतकरी **औषधी वनस्पतींची लागवड** देखील करतात.
६) कृषी उत्पादनाची विक्री
उत्पादनाची विक्री प्रामुख्याने **पुणे, पाशाण, चांदणी चौक, बाजीराव रोड मार्केट**, तसेच स्थानिक व्यापारी यांच्याकडे केली जाते.
भाजीपाला उत्पादक **थेट बाजारपेठ मॉडेल** वापरतात.
७) आधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर
अनेक शेतकरी **ड्रोन स्प्रेइंग, आधुनिक पेरणी यंत्रे, ठिबक सिंचन**,
तसेच **सेंद्रिय शेती** वापरू लागले आहेत.
८) सरकारी योजना
भूगावातील शेतकरी खालील योजनांचा लाभ घेतात:
– पीएम-किसान योजना
– जलयुक्त शिवार
– महात्मा गांधी रोजगार हमी योजना
– सेंद्रिय शेती प्रोत्साहन योजना
– पशुधन विकास योजना
शिक्षणाची परिस्थिती
साक्षरता
साक्षरता दर: 81.81% (Census 2011). महिला शिक्षण व डिजिटल शिक्षण वाढत आहे.
शाळा
भुगाांव व परिसरात अंदाजे 30+ शैक्षणिक संस्था उपलब्ध आहेत.
- ZPPS प्राथमिक शाळा
- प्री-स्कूल व प्ले-ग्रुप
- खाजगी CBSE/इंग्लिश मीडियम शाळा
शाळांमधील सुविधा
मिड-डे मील, आरोग्य तपासणी, क्रीडा, सांस्कृतिक कार्यक्रम, डिजिटल शिक्षण काही शाळांमध्ये उपलब्ध.
उच्च शिक्षण
पुणे शहर जवळ असल्यामुळे विद्यार्थी कॉलेज, IT कोर्सेस, पॉलिटेक्निक सहज करू शकतात.
शासन योजना
- समग्र शिक्षण अभियान
- मध्याह्न भोजन योजना
- शाळा सुसज्जता सुधारणा
शिफारसी
- डिजिटल लायब्ररी वाढवणे
- विद्यार्थी वाहतूक सुविधा
- शिक्षक प्रशिक्षण उपक्रम
पंचवार्षिक आराखडा
सारांश (Overview)
हा पंचवार्षिक आराखडा भुगाव ग्रामपंचायतीच्या सर्वांगीण विकासासाठी (पायाभूत सुविधाः पाणी, रस्ते, शिक्षण, आरोग्य, शाश्वत शेती व पर्यावरण) तयार केला आहे.
उद्दिष्ट — सामाजिक समावेश, आर्थिक स्थैर्य आणि पर्यावरणस्नेही विकास.
रणनीतिक ध्येये (Strategic Goals)
- सतत आणि शुद्ध पाणी पुरवठा सुनिश्चित करणे
- रस्ते व सार्वजनिक पायाभूत सुविधा सुधारणा
- शिक्षण व आरोग्य सेवा सुलभ करणे
- शेतीत आधुनिक तंत्रज्ञान व जलसंवर्धन प्रसार
- हरितग्राम — पर्यावरण संतुलन व वृक्षलागवड
पायाभूत सुविधा (Infrastructure)
वर्ष १–२: मुख्य रस्ते दुरुस्ती, स्ट्रीट लाईट्स, सार्वजनिक शौचालय व पाणी नळांची जोडणी.
वर्ष ३–५: नवीन पब्लिक पार्क, बस स्टॉप, डिजिटल सर्व्हिस सेंटर आणि ड्रेनेज सुधारणा.
पाणी व सिंचन (Water & Irrigation)
- चेकडॅम व पावसाला साठविण्यासाठी टँक उभारणी (वर्ष १)
- ठिबक सिंचन (ड्रिप) अंतर्गत आदर्श पायलट शेत (वर्ष १–३)
- वर्ष ३–५ मध्ये गावभर पाणी बचत व पुनर्वापर योजना राबवणे
शिक्षण (Education)
- प्राथमिक शाळांमध्ये डिजिटल कक्ष, संगणक खोले उभारणी (वर्ष १–२)
- शिक्षक प्रशिक्षण व ट्यूटरिंग-प्रोग्राम (वर्ष २)
- विद्यार्थीांना शिष्यवृत्ती व पोशाख/पाठ्यपुस्तके (वर्ष १–५)
आरोग्य (Health)
- आरोग्यशिबिर व मोफत तपासणी (नियमित)
- केंद्रित बाल व मातृ आरोग्य कार्यक्रम (वर्ष १–५)
- प्राथमिक आरोग्यकेंद्र सुधारणा व दवायांचा पुरवठा (वर्ष १–३)
कृषी व रोजगार (Agriculture & Livelihood)
- ड्रिप इरीगेशन व जलसंवर्धन प्रकल्प (पायलट वर्धिष्णु विस्तार)
- कौशल्य विकास व शेती-प्रशिक्षण (कृषी तंत्रज्ञान, फळबागी)
- स्वयंसहायता गट व लघु उद्यमांना अनुदान/मार्केट लिंक
पर्यावरण व हरितग्राम
वृक्षलागवड मोहिमा (वर्ष १–२), कचर्याचे वर्गीकरण व रीसायक्लिंग (वर्ष १), बायो-डायजेस्टर/कम्पोस्टिंग केंद्र स्थापन करणे (वर्ष २–३).
शासन, पारदर्शकता व डिजिटलायझेशन
- ऑनलाइन सेवांमध्ये वाढ — तक्रार नोंदणी, प्रमाणपत्रे (वर्ष १)
- ग्रामसभा डिजिटल पोर्टल व ओपन बजेट रिपोर्ट (वर्ष २–३)
- सार्वजनिक सूचना बोर्ड व SMS/WhatsApp सूचना प्रणाली
पाहणी व मुल्यमापन (M&E)
प्रत्येक प्रकल्पासाठी त्रैमासिक प्रगती अहवाल (Quarterly), वार्षिक ऑडिट व ग्रामसभेत प्रगतीचे सादरीकरण (Yearly). स्थानिक कमिटीद्वारे सामाजिक लेखापरीक्षण.
वर्ष १
वर्ष २
वर्ष ३
वर्ष ४
वर्ष ५
बजेट आणि निधी स्रोत
- स्थानीय निधी: ग्रामपंचायत, कर व स्थानिक कोष
- राज्य व केंद्र सरकार स्कीम्स (PMKSY, MGNREGA, SBM इ.)
- पीपीपी / NGO भागीदारी व Corporate CSR सहयोग (लक्ष्य निधी गोळा)
सामाजिक सहभाग व स्थानिक सहभागिता
ग्रामसभा, वर्कशॉप्स, प्रशिक्षण आणि स्थानिक समित्यांमधून प्रत्येक प्रकल्पात नागरिकांचा प्रत्यक्ष सहभाग सुनिश्चित करणे; महिला व युवकांचे प्रतिनिधित्व अनिवार्य.
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५
📄
महाराष्ट्र लोकसेवा हक्क अधिनियम, २०१५
कायदा माहिती – PDF दस्तऐवज
माहितीचा अधिकार अधिनियम २००५
📄
माहितीचा अधिकार अधिनियम २००५
कायदा माहिती – PDF दस्तऐवज